Na het avontuur van een klein jaar geleden zijn gisteren de laatste afspreken gemaakt voor een nieuwe reis naar Rusland, dit keer Wit-Rusland. Op 30 november geef ik een concert in de Sofia-Kathedraal van Polozk, en op 3 december op het orgel in de r.k. kathedraal in Minsk. Tegelijkertijd ben ik gevraagd voor Timbres, het blad van het Amsterdamse Orgelpark, een lijvig artikel te schrijven over de orgelcultuur in Wit-Rusland.
Ik hou u weer op de hoogte!
Peter

Dinsdag 15 januari 2008, 21 dagen na thuiskomst

Toen ik gisteren van KPN de rekening kreeg met de kosten van het in Rusland bellen en gebeld worden (SLIK…) herinnerde ik me dat ik nog wat foto’s op het web zou zetten. Bij deze! Ze zijn te vinden op www.peterouwerkerk.com/saratov.htm. Veel plezier ermee!

Voorlopig zal dit wel de laatste toevoeging aan dit weblog zijn – de komende weken heb ik het nogal druk. Bijvoorbeeld met een concert in de Grote Kerk in Vlaardingen, aanstaande vrijdagavond 18 januari om 20.00 uur. Misschien zien we elkaar daar?

In ieder geval bedank ik iedereen voor de verrassend grote belangstelling en de reacties op mijn verslag, niet alleen op deze log maar ook mondeling. Leuk om te merken dat er wordt meegeleefd!

Grote groet!

Peter

Vrijdag 28 december 2007, 3 1/2 dag na thuiskomst

Hoi allemaal!

Ik ben eindelijk weer een beetje ‘geland’, dank zij het wereldse kerstvieren. Er zijn nog allerlei dingen waarover ik kan vertellen, ik denk dat ik aan een stukje dan ook niet genoeg heb. Ik heb nu ook maar een half uurtje tijd. Dus zo maar een paar indrukken van de afgelopen week!

Hoewel de Russische Federatie inmiddels een ‘democratie’ is, blijken oude sowjet-gewoontes erg hardnekkig. Hoewel Russen heel vriendelijk en gastvrij zijn, is er altijd een (al dan niet latente) hierarchie merkbaar. Ik heb op het conservatorium een paar lessen bijgewoond, en met name tussen leraar en leerling is deze machtsverhouding heel merkbaar. Als leerling heb je niets in te brengen, je hebt te spelen/zingen zoals je docent vindt dat het moet.
Na het eerste kinderconcert op zaterdag was er een kleine lunch op het kantoor van de rector van het Conservatorium. Overigens: het is een instituut met een bijzondere geschiedenis. Het is op initiatief van Rachmaninov een conservatorium geworden; hij heeft een vleugel geschonken met zijn handtekening erin, die nu nog ergens op het instituut staat. Rachmaninov, Rostopovich en Richter hebben er vele malen gespeeld. De concertzaal staat in heel Rusland bekend om haar prachtige akoestiek. Het is een eer er te mogen spelen! Maar dat terzijde.
Bij de lunch waren ook de acteur Alexandr Galko, Oleg, Natalya Itapova (de vrouw van de gouverneur van Saratov) en een dame die mij niet werd voorgesteld. Je zou denken dat de conversatie in het Engels zou gaan, maar: niemand, zelfs de vrouw van de gouverneur, spreekt iets anders dan Russisch! Ik heb dus niets van het gesprek kunnen verstaan, hoewel het wel regelmatig over mij ging, en aan de toon merkte ik gelukkig wel dat het positief was.
Je hebt bij zo’n bijeenkomst de kans om, aan de manier van spreken, de hierarchie van de aanwezigen te analyseren. En die was er duidelijk: bovenaan op de apenrots zat de vrouw van de gouverneur, daarna de rector (hoewel die vrijwel niets heeft gezegd, en alleen maar chocola zat te eten – zijn omvang was er dan ook naar…), vervolgens de andere dame en als laatste Oleg. Vreemd genoeg maakte ik helemaal geen deel uit van het gesprek, en dus van de rangorde. Ik werd vriendelijk getolereerd, en als me iets werd gevraagd ging dat weliswaar in alle hoffelijkheid, maar twee tellen later ging men weer over in het Russisch. Het belangrijkste onderwerp van het gesprek was duidelijk niet mijn aanwezigheid, of de concerten. Soit…
Het was ook weer niet zo dat ik geen respect kreeg. Bij de opname van het tv-interview ging natuurlijk alle aandacht uit naar mij – ik was immers de artiest die van ver was gekomen. Verder ben ik aan alle kanten gepamperd, en na afloop uitbundig geprezen voor de concerten (dat gaat trouwens met herhaaldelijke toasts). Ik was echter wel door Oleg ingefluisterd dat het heel belangrijk is met name de echtgenote van de gouverneur te prijzen voor haar vele werk voor weeskinderen. Zij had veel fondsen bereid gevonden voor deze concerten te betalen. Dat heb ik natuurlijk braaf gedaan!

Aan het andere eind van de hierarchie bevinden zich de gepensioneerden die gedwongen worden te werken om hun magere pensioen aan te vullen. Dus: achter allerlei loketten, en ook de balie bij de ingang van het conservatorium, zitten (vooral) dametjes van in de zeventig, urenlang in de kou. ‘s Nachts wordt het conservatorium bewaakt door een paar heren op leeftijd. Iedereen die zich ‘boven’ deze gepensioneerden verheven voelt, laat dat ook duidelijk merken: door ze te negeren of, als er echt iets moet worden gezegd, dat op een afblaffende manier te doen. Ik heb me een paar keer behoorlijk gegeneerd gevoeld, wanneer Oleg dat stond te doen. Het viel me wel op dat Russen gemakkelijk ruzie kunnen maken, en even later weer allervriendelijkst met elkaar om kunnen gaan. Ik vermoed dan ook dat het meer een toneelspel is: eerst uit je slof schieten, totdat je je zin hebt gekregen, en vervolgens weer heel normaal met dezelfde gespreksgenoot verder keuvelen. Ik heb dat een paar keer zien gebeuren. Hier in Nederland zou je direct als potentaat, of onbetrouwbaar of wat dan ook worden gezien.
Het is daar een volstrekt normale manier van met elkaar omgaan.
Iets anders is het totale gebrek aan behoefte aan ‘gezelligheid’. Dat zie je aan de inrichting van de huizen (hoewel dat bij Russen die in West-Europa zijn geweest meer en meer belangrijk wordt), maar ook aan eten op zich. Het gaat erom zo snel mogelijk je pap naar binnen te schuiven! Met elkaar spreken doe je tijdens het drinken van wodka (wordt trouwens altijd samen geserveerd met augurken). Dan zijn de Russen spraakzaam, en proberen ze iets van ‘gezelligheid’ te bereiken.
De enige uitzondering ervaarde ik tijdens een etentje bij de musici van het kwartet “Trio-sonata”, bij wie ik was uitgenodigd. Gelukkig spraken ze Engels, en omdat ze al jarenlang een paar weken per jaar in Nederland komen, lukte het zelf wat in het Nederlands te praten. Dat huis was wel ‘gezellig’ ingericht (lees: er stonden en hingen dingen aan de muur die niet in de eerste plaats functioneel waren), en het eten was geweldig. Ze hadden zelfs een ‘interessante’ Russisch wijn voor me gekocht.
Aan wodka heb ik me pas zondagavond, na de drie concerten gewaagd: ik durfde het risico niet aan een barstende hoofdpijn op te lopen met al het slaapgebrek. Ik heb de ochtend van de concerten niet eens de tijd gehad te ontbijten: de hele ochtend heb ik geleefd op een kop oploskoffie en twee bonbons…
Die wodka dus. Je kunt eigenlijk niet spreken over ‘de wodka’: er is enorm veel verschil tussen de diverse merken. Je hebt gruwelijke bocht, en je hebt heel lekkere, waar je overigens ook wel flink voor betaalt. Hoewel alle soorten 40% alcohol bevatten (blijven eten dus, augurken bijvoorbeeld), heb je scherpe, milde en van alles er tussen in. Oleg kwam heel trots met een wodka van 40 jaar oud aanzetten, ze was nog van zijn oma geweest. Helaas, een nieuwe fles die ook op tafel stond was veel lekkerder! Ik ben nog geen deskundige, maar wel een klein beetje gewonnen voor dit vocht.

Ik moet nu afronden, een volgende keer schrijf ik meer over mijn reis.

Do svidania!

Peter

Woensdag 26 december, 1 1/2 dag na thuiskomst

Ik ben weer thuis! De koffers zijn weer uitgepakt (dankzij een potje gelekte kaviaar kon alles meteen in de wasmachine – als ik de komende tijd wat vaag ‘vissig’ ruik komt het daardoor). Verder is er een gekregen baboesjka-kerstbal gesneuveld (categorie kitsch), dus de schade valt erg mee. Een paar flessen wodka zijn gelukkig heel gebleven. Overigens: op Sheremetyevo (de internationale luchthaven van Moskou) bleek mijn koffer netjes 19,5 kg te zijn… ik ben dus flink opgelicht in Saratov!
Kerstnacht heb ik ruimschoots gehaald, en op kerstmorgen heb ik lekker lang uitgeslapen. Inmiddels druppelen uit Saratov allerlei gemaakte foto’s binnen, kranteberichten komen straks ook, en mijn TV-interview (dat de afgelopen dagen herhaaldelijk is uitgezonden) krijg ik op dvd.
Maar ik zal nog een heel verslag maken voor dit weblog. Omdat ook deze dag in het teken van familiebezoek staat, zal dat pas vanavond of morgen kunnen. Nog even geduld dus, het komt eraan, net als wat foto’s die ik heb gemaakt!

Peter

Maandag 24 december, 6 1/2 uur voor aankomst

En kijk, dan gebeurt het dus: ben je bijna klaar met een nieuw bericht, wordt het beeldscherm zwart en is je uurtje internetten opgebruikt. Weg tekst! Ik heb nu voor m’n laatste 70 roebels (het is toch verboden roebels mee te nemen uit Rusland) nog een kwartiertje bijgekocht. Ik kan in ieder geval nog een voorlopig eindje aan het verhaal breien. 

Snel nog iets over mijn contact met de acteur Alexandr Galko, die tijdens de kindervoorstelling een sprookje (alleen Sneeuwwitje is van de drie sprookjes overgebleven, het werd anders veel te lang) heeft voorgelezen. Galko is weliswaar een zeer bekend acteur in heel Rusland (toch een heel groot deel van deze wereldbol), maar spreekt geen enkel woord over de grens. En het was daarom erg leuk te merken dat je door middel van muziek wel degelijk een heel bijzonder contact met iemand kunt opbouwen.
Aanvankelijk had Galko geen idee van wat ik van plan was. Na de eerste repetitie aan de piano (ongeveer de enige trouwens) ontdooide hij helemaal. Later was hij erg onder de indruk over onze samenwerking, en dat gevoel was geheel wederzijds. Hij gaf me na de eerste voorstelling een klein poppetje, een prulletje van niets, maar voor hem een symbool van vriendschap. En dan kom ik weer met een blik stroopwafels aanzetten… In ieder geval: ik hoop deze man ooit nog eens te ontmoeten.

Ik stop nu, anders is bij verhaal straks weer voor niets geweest. Na thuiskomst maak ik het af, en zal ik nog van alles vertellen over dit bijzondere weekend.

Voor nu alvast iedereen een heel fijne kerst!

Peter

PS Ik krijg net een sms van Oleg dat de TV-reportage die gisteren is gemaakt elk uur op de Russische TV wordt uitgezonden…

Maandag 24 december 2007, 8 uur voor thuiskomst

Hallo allemaal,

Het duurde even, maar nu dan toch een nieuw bericht. Inmiddels zijn de concerten achter de rug en ben ik op de terugreis. Op dit moment zit ik op luchthaven Sheremetyevo. Dat is de internationale luchthaven aan de noord/westkant van Moskou. Vanochtend om half 6 ben ik vetrokken uit mijn appartement. Maar eerst even terug…De concerten gisteren waren een groot succes! De ‘muzikale sprookjes’ tijdens de kinderconcerten sloegen verrassend goed aan, iedereen – de kinderen niet in het minst – was enthousiast. Gelukkig maar…Het avondconcert, ook voor een volle zaal, was een feest. Omdat elk nummer ook nog uitgebreid werd aangekondigd, duurde het geheel vrij lang, maar dat mocht de vreugde niet deren… het kon voor de Russen niet lang genoeg duren.Na afloop foto’s, handtekeningen, nog een interview, en tot slot een diner met (eindelijk…) flink wat wodka! Daarna koffer pakken, rond een uur of twee op bed, en na twee uurtjes slapen weer op om naar het vliegveld af te reizen, weer met een lada uit het jaar nul.Op het vliegveld moest ik 370 roebel bijbetalen omdat mijn koffer 22,5 kg. zou zijn. De vlucht Saratov-Moskou ging verder zonder vertraging, rond half 8 kwam ik aan op de regionale luchthaven Domodedevo. In tegenstelling tot de taxirit van afgelopen donderdag was ik vandaag binnen een uur om de stad heen gechauffeurd! Maar toch was er weer iets niet goed geregeld: er stonden op Domodedevo (de regionale luchthaven, waar ik eerder vandaag arriveerde vanuit Saratov) weer twee taxi’s op me te wachten! Zowel Dimitri (de chauffeur van donderdag) als een mij onbekend persoon, die echter wel met mijn foto in zijn handen stond. En het was ook iemand anders dan degene die me donderdag hxe1d moeten vervoeren… Kortom, ik voelde me ongewild acteur in een B-film van vaag Russische makelij, waarvan je de afloop vaak wel weet (nl. niemand overleeft het en de Moskouse maffia gaat ervan door met mijn creditcard, paspoort, wodka en russische chocola)… Na veel heen en weer bellen tussen de chauffeurs, Oleg en mij, bleek dat de mij onbekende chauffeur de juiste was. Wel drukte Oleg me op het hart deze man niets te betalen: de rit was al afgerekend. Dimitri droop af, maar niet nadat ik, als dank voor zijn inspanningen donderdag (zonder hem had ik het nooit gered, vooral op de luchthaven zelf) hem mijn laatste blik stroopwafels had gegeven… De ‘nieuwe’ chauffeur had gelukkig een hagelnieuwe Ford nogwat, die beduidend prettiger zat en reed dan de wrakke Daewoo van Dmitri. Helaas sprak hij geen woord Duits of Engels, dus meer conversatie dan ‘zdrastvoeite’ en ‘spaziba’ is er niet geweest. Maar ik was er dus binnen een uur; de weg was schoon, relatief leeg en alles reed lekker door. En nu heb ik dus nog uren te gaan voor mijn vliegtuig naar Amsterdam vertrekt…

Mijn vorige bericht zat ik op vrijdagmiddag te typen in het kantoor van een van de conservatoriumpersoneelsleden – de enige met een internetverbinding. Ik vertelde al dat ze wel erg moeilijk ging kijken toen ik wat al te lang bleef zitten, dus ik durfde het niet aan nog een keer te vragen of ze voor mij even haar werkzaamheden wilde stoppen. Ik ben eergisteren nog wel even door de stad gelopen, maar geen internetcafe te bekennen en het was me veel te koud (- 17C) om er heel lang naar te zoeken. De computer van mijn gastheer was zo traag, en er kwamen zoveel pop-upvensters met onleesbare tekens, dat ik het al snel heb opgegeven.

Allereerst mijn algehele indruk van de laatste paar dagen: enerzijds bizar hectisch, anderzijds heb ik heel bijzondere mensen ontmoet. Het lastige is dat in een stad als Saratov zeer weinig mensen Anglieski (laat staan Galanski) spreken, zelfs jonge mensen en mensen met een publieke functie spreken vrijwel geen andere taal dan hun dialect van het Russisch. Dat maakt het bijzonder lastig contacten te leggen, maar aan de andere kant is hun wil en doorzettingsvermogen onbegrensd. Ze willen het je altijd naar de zin maken. Dus met handen en voeten kom je een heel eind. Het leukste contact had ik met de acteur die tijdens de kinderconcerten de sprookjes heeft voorgelezen: een acteur die in heel Rusland een grote bekendheid geniet (inmiddels 69 en ‘enigszins’ gepensioneerd, hoewel dat daar vaak iets anders wordt ingevuld dan hier (of bij jullie, moet ik nu eigenlijk zeggen). Maar over die acteur en die gepensioneerden kom ik nog wel terug.

Bizar hectisch, omdat ik van de ene repetitie naar de andere werd gesleept, en omdat het nogal lastig is met Russen afspraken te maken die ook bedoeld zijn om na te komen. Ik heb vaak bij gesprekken gestaan die overduidelijk over mij gingen (je leert je naam in de Russische tongval wel herkennen na een tijdje), maar waar ik geen touw aan vast kon knopen. Waarschijnlijk zijn in die gesprekken veel afspraken ‘aangepast’ en dacht men, omdat ik erbij stond (en je zegt toch wel erg snel ‘da da’, als je wordt aangesproken) dat ik dus ook op de hoogte was.

Ik had zoveel repetities, omdat al snel bleek dat de kinderconcerten, waarvan ik dacht dat ze een klein uurtje zouden duren, waren uitgebreid tot twee programma’s van ruim anderhalf uur. Plotseling stond er een strijkensemble klaar, kwam er een sopraan zingen, en moest ik ook iets doen met een jongen die op een klokkenspel en buisklokken stond te timmeren. Kortom, een echte Christmas-happening voor de weeskinderen (het bleken inderdaad kinderen zonder ouders te zijn, dus weer niet gehandicapt… of soms toch weer wel, weet ik het…!). Voor ik het wist had ik een schema met allerlei repetities voor de kindervoorstellingen, waardoor de voorbereidingen voor het avondconcert pas in de late avond- en vroege nachturen konden plaatsvinden. Vrijdagavond heb ik tot 3 uur ‘s nachts doorgewerkt, zaterdagavond, de avond voor de concerten, tot 2 uur. En 8 uur ‘s ochtends stond er weer iemand op me te wachten voor weer een repetitie, of een microfoontest… Kortom, ik val nu bijna van m’n stoel van de slaap.

Tussendoor, en daar eindigde mijn vorige bericht, ben ik meegenomen naar het operagebouw van Saratov. Na een repetitie op vrijdagmiddag werd me gezegd dat ik zou gaan dineren met mijn gastheer Oleg (na twee dagen kwam ik er trouwens achter dat ik ‘Aleg" moest zeggen, maar dat terzijde). Vervolgens zat ik in een soort auto op weg naar de Wolga. Ik dacht dat het eettentje daar dan wel zou zijn, maar nee, we gingen alleen een eindje langs de rivier lopen. Een prachtig gezicht trouwens, bij Saratov heeft de rivier een bocht, en is hij 3 kilometer breed! (leuk om even op Google-Earth te kijken… het conservatorium staat op 51 32′-12.99″ N, 46 01′-51.42″ E; even uitzoomen en je ziet de hele stad en de rivier) De rivier was inmiddels bevroren, en overal zie je ijsvissers zitten. Dat is levensgevaarlijk, ieder jaar komt er wel een tiental om omdat ze door het veel te dunne ijs zakken om pas in de Kaspische zee weer tevoorschijn te komen. Toch blijven veel mensen ijsvissen; de vis (een soort steur) uit de Wolga is erg populair en is zelfs een symbool voor de stad. Waarschijnlijk heb ik die vis ook wel gegeten in een van de onbeschrijfelijke gerechten die me zijn voorgezet…
Maar goed, dit diner bleek dus meer een soort excursie te zijn. Na het bekijken van de rivier stapten we weer in het voertuig (de meest aftandse Lada’s worden als taxi gebruikt, maar ze hebben wel allemaal een geweldige HIFI-installatie! Die installatie is, samen met de inhoud van de benzinetank, waarschijnlijk het meeste waard van de hele auto…) gingen we naar het Operagebouw, met een prachtige zaal van rond het eind van de 18e eeuw. In tegenstelling tot het conservatoriumgebouw is het operagebouw in goede conditie en het schijnt dat de voorstellingen daar van hoog niveau zijn.
Na nog wat rondwandelen en een ‘interessante’ bustocht (de taxi was plotseling verdwenen) zaten we plotseling wel in een eettentje en bleken we eidelijk te gaan dineren. En dan merk je dat een provinciestad als Saratov nauwelijks rekening houdt met toeristen, of buitenlanders in het algemeen. Alles is in het Russisch, en je hebt geen idee wat je bestelt. Met wat geluk krijg je iets op je bord dat wel smakelijk is.

Ik ga nu eerst dit berichtje even plaatsen; als mijn 280 roebels op zijn wordt waarschijnlijk de verbinding abrupt verbroken en is m’n tekst weg. Momentje graag…

eeeeennnnnnnn…ploep, berichtje 3000 kilometer verzonden.

?? ????????? ?? ?????????????

Oeps, even engelse modus aanzetten….

Hoi allemaal! Nu pas een eerste bericht. Gisterenavond aangekomen in Saratov, en dat mag wel een klein wonder heten…! De dag begon al met een boete in de trein: ik had per ongeluk een kortingskaartje gekocht in plaats van een voltarief. Hatsikidee, dat waren de eerste 38 euro’s…

Het vliegtuig leek geheel op tijd te vliegen, totdat bleek dat een passagier wel (bleek later) haar koffer had ingecheckt, maar zelf niet kwam opdagen. En er was geen personeel beschikbaar om de koffer uit het ding te halen. Na een uur (!!) wachten kwam mevrouw toch opdagen. Vervolgens moesten de vleugels nog ge-de-iced worden (nog 20 minuten langer wachten); kortom, met anderhalf uur oponthoud vertrokken.

Behalve dat de purser wel erg op Nina Meyers uit ’24′ (tweede serie) leek, wat niet echt geruststellend was, ging de reis verder aardig voorspoedig. Maar ja, in plaats van 4 uur tijd om Moskou te doorkruisen, bleven er nu nog maar 2 over. Op de luchthaven stond de chauffeur me op te wachten. Ik sms-te Oleg vrolijk: We are driving! Toen ik eenmaal in zijn auto zat en een kwartier onderweg was, kreeg ik echter een sms terug: "Is your car a Peugeot?" Welnee, een ouwe aftandse Daewoo… Bleek het de verkeerde te zijn! Na mijn sms had hij de goede chauffeur gesproken, en die stond nog op mij te wachten… Nou ja, toch maar op naar Domodedevo. De auto schoot steeds uit z’n 5e versnelling en maakte erg onheilspoellende geluiden in de vering. Maar die 5e versnelling hebben we nauwelijks gebruikt: Moskou stond compleet vast!! Om uiterlijk 7.45 moest ik inchecken, maar toen waren we nog ongeveer halverwege… Ik zal jullie het rijgedrag van de gemiddelde Moskouse chauffeur besparen, maar een ding: het is volstrekt normaal bij pech middenop de 5-baans snelweg stil te gaan staan en rustig je ‘kapot’ open te doen… En elke 150 meter staat er wel een ‘auto’ met pech… Verder is elke auto zwart van het vuil (geen verlichting meer te zien dus), hangt er een zwavel- en loodhoudende damp boven de weg, en wordt de vluchtstrook door iedereen gebruikt. Elk kwartier passeert er een escorte onder politiebegeleiding, met meestal een Mercedes met een Kremlinlid, en iedereen stuift daar direct achteraan om maar te kunnen opschieten… Als je niet in een ongeval betrokken raakt, wordt je leven ongetwijfeld met een paar jaar verkort vanwege alle zware metalen die je inademt… Inmiddels had ik me er al bij neergelegd dat ik de nacht moest doorbrengen op de luchthaven; de volgende vlucht ging rond 8 uur ‘s ochtends. Oleg belde om me op het hart te drukken wakker te blijven, en op het vliegveld niemand (zeker geen politieagenten) te vertrouwen: iedereen is op je geld uit…!
De waarschuwing bleek niet nodig. Het laatste half uur reden we met 140 over de ‘snelweg’, en samen met de chauffeur (Dmitri, ook niet vies van een staaltje autowegacrobatiek…) de luchthaven ingerend. Ik weet niet hoe, maar we gingen het halen! Via ‘late check in’ (kosten: 1000 roebel extra) haalde ik nog op tijd het (inmiddels ook al vertraagde) vliegtuig.

Ik nam plaats tussen twee dikke Russen op een stoel waar nog geen kind het een uur zou uithouden… en toen kregen we ook nog eten! Ik weet niet hoe ik het, half opgevouwen, naar binnen heb gewerkt, maar ook dat is gelukt. Overigens leek de purser op dit toestel op Saddam Hoessein, in de versie-met-baard. Ook niet echt geruststellend dus…
Toch, met slechts lichte vertraging, aangekomen, en in Saratov werd ik opgehaald in een 20 jaar oude Lada zonder verlichting en vering, en rond half twaalf was ik in mijn prive-appartementje in het conservatorium. Omdat het voor mijn gevoel nog maar half 10 was, heb ik nog een uurtje of 2 gestudeerd, en om half 3 lag ik op bed.

De volgende ochtend om 9 uur was ik uitgenodigd voor een ontbijt met Oleg. Hij woont in een piepklein appartement op loopafstand van het Conservatorium, helemaal volgestouwd met spullen. Bij hem kreeg ik een onbestemde pap van vlees, aardappels en nog wat andere ondefinieerbare ingredixebnten; zo’n gerecht waar je twee dagen op vooruit kunt… Hij vertelde me dat de grote zaal in het Conservatorium overdag druk bezet is. Mijn voorbereidingen moeten dus vooral in de avond en nacht plaatsvinden. Wel kon ik gebruik maken van de kleine zaal, met een elektronisch orgel… Daar zou ook mijn eerste repetitie zijn met de acteur en de sopraan. Ik ben blij dat ik het repertoire voor het avondconcert thuis al zo goed had gestudeerd dat ik het bijna uit mijn hoofd kan spelen en dus niet heel veel studieuren hier nodig heb…

Ik hou het voor nu even hierbij, er staat een vervaarlijk kijkende russin acher me te wachten en over een half uur staat er een repetitie met een groep violisten in het schema. Ik probeer binnenkort meer te vertellen over mijn bezigheden vandaag, waaronder een bezoek aan het werkelijk prachtige laat 18e eeuwse operahuis hier in Saratov. Groet!

Peter

Woensdag 19 december, 1 dag voor vertrek (of: 5 dagen voor terugkomst…)

Jullie hebben al heel lang niks meer van me gelezen… Excuses! Het zijn zulke drukke dagen geweest: een tijdschrift naar de drukker werken, kerstnacht en reis naar Rusland voorbereiden, en nog wat ‘gewone’ dingen die ook doorgaan…
Maar nu zijn de koffers dan toch echt gepakt. Blikjes stroopwafels en haagse babbelaars zitten verspreid tussen mijn washandjes, amarillusbollen (ze lopen bijna uit in de koffer…) in de broekspijpen, ergens bevindt zich Wat & hoe, een stapeltje muziek tussen de overhemden, een smoking en nog een ‘gewoon’ kostuum, op het laatste moment nog een stropdas ertussen geduwd etc. etc…

Gisterenochtend was ik bij Otto Gooiker, je weet wel, die tolk die voor mij een fonetische versie van de drie sprookjes heeft verzorgd. Hij had dat gedaan met de hulp van een ‘native speaking’ russische vriendin. Zij was er ook, en samen met Otto heeft ze de sprookjes  voorgelezen. Ik heb het op MD gezet: in het vliegtuig ga ik ze beluisteren om alvast te wennen aan de russische klanken. In de kolom ernaast staat nu de corresponderende Nederlandse tekst. Een enorm werk, geweldig! Otto vertelde dat hij de sprookjes ook gaat gebruiken voor zijn taallessen aan Russische immigranten. Het vele werk heeft dus ook voor hem wat voordelen. Die twee kinderconcerten zijn voor mij wel de spannendste voorstellingen!  Je kunt het namelijk nauwelijks voorbereiden… Ik ben heel benieuwd hoe het gaat. Ik probeer het op te nemen, misschien zet ik wel (als het een succes wordt…) wat fragmenten online.

Morgenochtend om half tien vertrek ik oostwaarts. Hoe vaak ik de komende dagen kan webloggen hangt een beetje af van de vraag of er internetcafxe9′s bestaan in Saratov. Ik ga geen eigen laptop meesjouwen. Misschien kan ik al iets schrijven vanaf Moskou, maar als er echt nergens een computer beschikbaar is (of aleen voor woekerbedragen…), spaar ik alles op en gooi ik het er na terugkomst wel op. In dat geval: even geduld dus…

Jammer genoeg mis ik nu wel twee concerten van Christa! Ze speelt contino (=kistorgel en clavecimbel) in een Charpentier-project van de Opera Studio Amsterdam. Schijnt erg mooi te worden! Dus: nog niets te doen? Donderdag 20 dec. in de kleine zaal van het Concertgebouw, vrijdagavond in De Doelen in Rotterdam! Er zijn vast nog wel kaarten…

Tot schrijfs in een (nog kouder) Rusland! (het is daar nu tussen -7 en -13 gr. C…, en dat noemde Belotskerovsky al "nice and warm"…)

Pjtr

Maandag 10 december 2007 – 10 dagen voor vertrek

Even een kort logje – het was een lange dag…
Nieuws: zojuist kreeg ik uit Saratov de vraag of op 22 december een tv-ploeg een kort itempje over de concerten mag komen maken. Ja natuurlijk! Kom ik voor de derde keer in mijn leven op tv (intimi weten mijn andere optredens nog wel, vrees ik…) Mij werd ook aangeraden enkele Russische woorden te leren, om de kijker en de kinderen bijvoorbeeld een vrolijke kerst te wensen (dat volgens mijn Russische inburgeringscursus daar pas in januari wordt gevierd, maar goed… ze denken natuurlijk dat ik dat niet weet). Nou, ze zullen verrast zijn van mijn sublieme conversatiekunsten in het Russisch!

Dobry djeen! Bankamatje? Tolka s prezerwatiewam! Daswiedaanieja!

Wie weet kom ik zo nog eens in het Russische ?? ?????? ???…

Prijsvraagje: welk programma is dit?? Wie het weet mag mee.
Misschien.

Pjotrr

Zondag 9 december- 11 dagen voor vertrek

Nu ik inmiddels de taal vloeiend spreek (ahum), wordt het tijd om mij ook een beetje in de Russische omgangsvormen te verdiepen. Internationaal staan wij Nederlanders bekend als x91directx92, x91recht door zeex92, of liever: x91bot en onbeschoftx92. Niet echt een karaktertrek om trots op te zijn. Dan kun je je maar beter aanpassen bij het gastland.
Even googlen op x93Russische etiquettex94 en je raakt verzeild bij diverse websites, waarvan de meeste helaas titels dragen als x93find russian women!x94 Overigens is dat ook zo als je zoektermen invult als x93visum naar ruslandx94, x93vaccinaties voor ruslandx94 of welke woorden in combinatie met x91ruslandx92 dan ook.
Maar goed, even gericht doorklikken, en je vindt al snel iets van meer nut.
Zo leer je als eerste dat Russen van bloemen houden. x93Wie op bezoek gaat neemt altijd een bloemetje mee voor de vrouw des huizes. Een attente jongen die met het meisje van zijn dromen heeft afgesproken in de metro staat ook nooit met lege handen. Exe9n bloem is al voldoende, een tulp, een dahlia of, nog beter, een roos.x94
Als Aalsmeerder van geboorte spreekt dat me natuurlijk aan. Ik zal de dag voor vertrek nog even een bos kopen en in mx92n koffer proppen.
Oeps, wel even opletten: x93Wie met twee bloemen komt aanzetten, zelfs al zijn het rozen, kan rekenen op een fronsende blik. Twxe9xe9 is uit den boze in Rusland, vier ook, en acht. Bloemen geef je in een oneven aantal, tenzij sprake is van een rouwplechtigheid. Daar moet je weer niet met een even aantal aankomen, om pijnlijke misverstanden te vermijden.x94

Zouden ze nou echt die bloemen gaan tellen…? Maar met die bloemen houdt het bijgeloof niet op, zo blijkt al snel: x93Bijgeloof en goede manieren gaan nauw samen in Rusland. Een hand geven over de drempel brengt ongeluk. Binnenshuis fluiten moet je ook laten, dat maakt arm. En wie tijdens de maaltijd op de hoek van de tafel zit, dreigt voor altijd vrijgezel te blijven.x94

Kijk, mijn taalcursus komt van pas: x93Wat aan tafel altijd op prijs wordt gesteld is het glas heffen op de gastvrouw of gastheer, als het even kan met een korte speech.x94 Maar dan opletten:
x93Nog een stapje verder gaat het drinken op de Bruderschaft en ter bezegeling van de eeuwige vriendschap elkaar bij de arm nemen en tegelijkertijd in xe9xe9n teug het glas ledigen. Dan is het ijs gebroken en tutoyeren geoorloofd.x94 En de keel verbrand, vrees ik…
Ik denk dat het geen kwaad kan de komende dagen dit even goed te oefenen. Ik ben bang dat zonder enige voorbereiding bij deze intimiteiten de Vodka rijkelijk over de vloer gaat…
Over drinken gesproken: x93In Rusland wordt veel gedronken. De statistieken spreken wat dat betreft boekdelen. Dat betekent niet dat iedere maaltijd zonder meer eindigt in een drinkgelag. Wel dat naarmate de avond vordert het glas steeds vaker wordt geheven en de bodem van de wodkafles soms beangstigend snel in zicht komt. De gevolgen laten zich raden.x94

Ik heb nog nooit wodka gedronken… Ik herinner me nu plotseling dat ik in het voorjaar van een Jezus een fles kreeg, als dank voor het een paar keer meerijden naar uitvoeringen van de Mattheuspassie. Misschien is het nu dan een geschikt moment deze fles aan te breken en te gaan oefenen! Als ik hem niet als antivries heb gebruikt…

De goede raad gaat verder: x93Er is xe9xe9n middel tegen. Zure bommen en zwart brood, volgens veel Russen, maar probater is gewoon je glas niet leeg te drinken. Onbeleefd is het niet en wie het wel doet, moet bij elke dronk een vol glas incasseren, met alle gevolgen van dien.x94

x93Alcohol en autorijden gaan in geen geval samen. De verkeerspolitie toont in Rusland geen enkele clementie en neemt voor het minste of geringste vergrijp je rijbewijs in. Betalen helpt soms, maar niet altijd. Niet dat het voor de overige weggebruikers veel uitmaakt. Ook voor de nuchtere Russische automobilist zijn voetgangers en fietsers wezens van een andere planeet, met wie hij geen rekening hoeft te houden. Een heer in het verkeer is voor de Russische automobilist een onbekend begrip. Laat u dus niet in de luren leggen door de talrijke zebrapaden die een illusie van veiligheid crexebren. Menig bestuurder zal het gaspedaal nog eens extra indrukken als de voetganger ook maar xe9xe9n voorzichtige stap op de witte strepen heeft gezet.”
De Russische fietser/wandelaar is duidelijk net zo weinig zeker van het overleven van zijn tocht als in Amsterdam…
“Tenzij diezelfde voetganger zijn arm uitsteekt. Iedere auto is een potentixeble taxi en wie haast heeft houdt simpelweg een auto aan. De reactie op zelfs het kleinste armgebaar volgt onmiddellijk. De auto stopt, het raam gaat omlaag. Chauffeur en passagier moeten het dan alleen nog eens worden over de prijs.x94

Mijn voornemen om een koffer vol stroopwafels en Edammer kazen mee te sjouwen blijkt een verstandige: x93Het is gebruikelijk meteen een geschenk te geven. De oudere Russen houden van pennensets, (enneh… stroopwafels?), agenda’s boeken (vooral met gexefllustreerde platen over Nederland). Horloges, (hallo, stroopwafels??) rekenmachines, sterke drank en sigaren zijn altijd goed. De jongere generatie houdt van luxe, dure cadeaus (joehoe, stroopwafels?!?!). Als uw gasten in het bezit zijn van een zogenaamde datsja, zijn bloembollen, pootaardappels of groentezaden zeer welkom! (aardappels, die hebben we ook… ze zullen wel staan te kijken bij de douane!)
Vermijdt cadeaus die de indruk wekken superieur te zijn.x94 (Yes! Stroopwafels!)

Nou, ik ben geheel op de hoogte. Ik weet alles wat ik moet weten. Tot slot geeft een andere site nog een handig woordenlijstje:

Hallo! = ZDRASTVOEITE ?
Hoi! = PRIVET?
Hoe gaat het? = KAK DELA?
Daag! = DO SVIDANIA?
Bedankt! = SPASIBA
Alstublieft = POGALOEISTA
Trekt op niks (pardon? O, het is een Vlaamse site…) = FOE
Goed = HARASHO
Hoe heet U? = KAK VAS ZAVOET??
Spreekt U Nederlands? = VI GAVARITE PA GALANSKI? (ja hoor…)
Natuurlijk niet = KANESHNA NET
Ja = DA?

En het belangrijkste zinnetje:
Ik begrijp U niet = JA NE PONIMAU VAS

Standaard antwoord op elke vraag. Het proberen Russisch te spreken heeft in mijn geval immers wel erg veel weg van Russisch roulette…

Do skorawa!
Peter